Hent Sant Jakez
daskemmet d’an 22.01.2026.
Berradurioù : niv. niverenn ; p. pajennoù ; pg. pennger ; st. eb. stumm etrebroadel.
Termenadur
Hent Sant Jakez, anv gourel.
Galaskienn, enni Koskoriad an Heol. Heñvelsterioù : Alezioù Sant Jakez, Bali C'hlas, Balioù Sant Jakez, Bali Sant Jakez, Bali Sant Jalm, Bali Sant Pêr, Bali Wenn (ar V.), Chadenn Lou, Hent Ahez, Hent an Neñvoù, Hent ar Stered, Hent Bulad, Hent Gwenn (an), Hent Gwenn an Neñv, Hent Kaer ar Furnezh, Hent-Karr Sant Pêr, Hentoù Sant Jakez, Hent Sant Jakez e Spagn, Hent Sant Jalm, Hent Sant Yann, Karront Ahez, Karront an Avel, Karront Sant Jakez, Roudoù Pazioù Sant Jakez, Roufiennoù Sant Jakez, Traoñienn Jozafat.
Ar vanden vras-se pehini a hanver ive hent Sant Jacqaes a zo composet d’eus a eun infinité a stéret bian ha guen pere a zo en andret-se evel berniet an eil var eben ; sclérijen an eil en hini eben a ro d’an Eê al liou guen a remercomp. (Lebreton, 1848:23-24)
An astronom Herschell o sellet d’eus hent Sant Jacques gant an télescop a velas en eun heur ebquen ouspen pemzec ha tri-uguent mil d’eus ar stéret bian-ze. (Lebreton, 1848:24)
Ken glan ha ma ’z eo an aer er vro-se e weler miliadoù a stered en oabl. Klask a reomp ar re a anavezomp : ar C’harr Kamm bras hag an hini bihan, ar Sterenn, ar Yar-Wenn hag hec’h evned, ar Rastell, Hent Sant Jakez, h.a. (Konan, 1964:265)
Hent Sant Jakez na vez ket a-eneb d’an avel nag a-du gant an avel kammed. (Gros, 1970:554)
Hent sant Jalm pe Hent sant Jakez a vez anvet rak diskouez a rae an hent a gase da Sant Jakez Kompostella, ur pirc’hirinaj brudet-kenan e-pad ar Grennamzer (notenn, stella = steredenn e latin). (Seubil-Kernaodour, 1988-a:17a-b)
Hent Sant Jakez biz-ha-mervent.
Kerzhit pa garit gant ho hent.
Hent Sant Jakez gwalarn-ha-gevred,
Klaskit porzh mat mar karet. (Seubil-Kernaodour, 1988-b:24a)
Peurvuiañ e tremen hor geriadurioù gant Hent-sant-Jakez… anvet evel-se dre ma veze heuliet e roudenn gant ar birc’hirined a yae da bardonañ da Sant-Jakez-a-Gompostella. (Menard, 1999:458)
Evel ar braz eus ar yezhoù e ra peurvuiañ ar brezhoneg gant gwenn evit dezverkañ liv hent sant-Jakez. (Menard, 1999:464)
Takad arver
Testeniekaet eo e Banaleg hag e Rieg, ha treuzskrivet eo bet an distagadur « Hen’ San’ Jek’z » ha « [ˈhen sãn ˈʒekəs] ». (Bouzec, Goapper ha Souffez, 2017:36).
Testenioù
1732 : « Hend ſant Jalm. hend ſant Jacqès. » (Rostrenenn, 1732:160a, pg. « Chemin ») ; « Hend Sant Jalm. hend Sant Jacqès. » (Rostrenenn, 1732:557b, pg. « Lacte’ ») ; « Hend ſant Jacqès. hend ſant Jacqès ê ſpaïgn. hend ſant Jalm. » (Rostrenenn, 1732:967a, pg. « Voie »). 1843 : « ann hent Sant Jakez » (Troude, 1843:328b, pg. « Lacté »). 1847 : « Ann heñt lezek. Heñt sañt Jakez ou sañt Jalm. » (Ar Gonideg ha Kervarker, 1847:466a, pg. « Lactée »). 1848 : « An Hent guen pe Hent sant Jacquèz. » (Lebreton, 1848:22). 1869 : « hent sant Jalm ; hent sant Jakez » (Troude, 1869:527a, pg. « Lacté ») ; « hent gwenn ann env (guenn) ; hent sant Jakez » (Troude, 1869:929a, pg. « Voie »). 1884 : « Hent sant Jakez » (Gaidoz ha Rolland, 1884-1885:153a). 1931 : « hent sant Jalm, hent sant Jakez » (Vallée, 1931:414b, pg. « Lacté »). 1970 : « Hent Sant Jakez (ou : Sant Yann) » (Gros, 1970:215). 1988 : « Hent Sant Jakez: Lacteus orbis » (Seubil-Kernaodour, 1988-a:26b). 1999 : « Hent-sant-Jakez » (Menard, 1999:461).
Levrlennadur
Aozerion hag o deus un anv a zo disheñvel e stumm etrebroadel diouzh e stumm brezhonek : Herve ar Bihan, Hervé Le Bihan ; Kervarker, Théodore Hersart de La Villemarqué ; Gregor Rostrenenn, Grégoire de Rostrenen ; Frañsez Vallée, François Vallée.
Oberennoù ha pennadoù
- Bouzec, Mona ; Goapper, Jos ; Souffez, Yannick : 2017. Le breton des rives de l’Aven et du Bélon. Lannuon : An Alarc'h embannadurioù.
- Gaidoz, Henri ; Rolland, Eugène : 1884-1885. « La Voie Lactée ». Gaidoz, Henri (embanner) ; Rolland, Eugène (embanner) : 1884-1885. Mélusine – Recueil de mythologie – Littérature populaire, traditions & usages, levrenn 2. Pariz : Bureaux de la revue. P. 151a-158b.
- Gros, Jules : 1970. Dictionnaire breton-français des expression figurées. Lodenn eus un hollad : Le Trésor du breton parlé, l. 2. Sant-Brieg : Les Presses Bretonnes.
- Konan, Jakez : 1964. « Barr-Heol war hentoù ar bed nevez ». Al Liamm, niv. 105, Gouere-Eost 1964, p. 254-270.
- Lebreton, Paul : 1848. Studi var an astrou. Brest : Moullerezh J.-B. Lefournier.
- Le Gonidec, Jean François Marie Maurice Agathe ; La Villemarqué (Hersart de), Théodore : 1847. Dictionnaire français-breton de Le Gonidec, enrichi d’additions et d’un essai sur l’histoire de la langue bretonne, par Th. Hersart de La Villemarqué. Sant-Brieg : L. Prud’homme.
- Menard, Martial : 1999. « Notennoù a-zivout un nebeud anvioù brezhonek a ya da envel ar c’halaksienn Lacteus orbis ». Le Bihan, Hervé (embanner) : 1999. Breizh ha poploù Europa / Bretagne et peuples d’Europe / Brittany and peoples of Europe – Pennadoù en enor da / Mélanges en l’honneur de / Articles to honour / Pêr Denez. Lesneven : Hor Yezh ; Roazhon : Presses universitaires de Rennes. P. 457-467.
- Rostrenen, Grégoire de : 1732. Dictionnaire françois-celtique, ou françois-breton. Roazhon : Julien Vatar.
- Seubil-Kernaodour, Yanna : 1988-a. « Kantreadenn dre ar Stergann ». Talabao, niv. 8, Meurzh-Ebrel 1988, p. 15-26.
- Seubil-Kernaodour, Yanna : 1988-b. « Kantreadenn dre ar Stergann (eil lodenn) ». Talabao, niv. 9, Mae-Mezheven 1988, p. 17-24.
- Troude, Amable-Emmanuel : 1843. Dictionnaire français et celto-breton. Brest : Ve J. B. Lefournier.
- Troude, Amable-Emmanuel : 1869. Nouveau dictionnaire pratique français & breton du dialecte de Léon. Brest : J. B. et A. Lefournier.
- Vallée, François : 1931. Grand dictionnaire français-breton. Roazhon : Édition de l’Impr. commerciale de Bretagne.